Roman-Widmo?

"Autor Widmo" dostał właśnie Srebrnego Niedźwiedzia na festiwalu w Berlinie. Ja właśnie obejrzałem najnowszy film Polańskiego i zachodzę w głowę. Zachodzę tak bardzo, że właściwie sam już nie wiem nad czym. Pytanie o to, czy prestiżowa nagroda w Berlinie jest zasłużona, chyba odłożę, bo nie widziałem innych pokazanych tam dzieł. Muszę jednak przyznać, że nowy film Polańskiego zupełnie zbił mnie z pantałyku, a co najlepsze - zaskoczył mnie pozytywnie i negatywnie naraz. Ciężko będzie napisać, o co mi chodzi, nie zdradzając zarazem fabuły, ale spróbuję, a w razie czego - nie mówcie, że nie ostrzegałem.

Polskie katolicyzmy - epilog burzy w szklance wody

Wczoraj odbyło się w KIK-u z dawna zapowiadana debata nad artykułem Zbigniewa Nosowskiego Polskie Katolicyzmy. Pełną wersję tego artykułu opublikowano w "Więzi", a jego skrót w "Tygodniku Powszechnym". Obecni byli, oprócz samego Zbigniewa Nosowskiego i prowadzącego debatę Grzegorza Paca, Paweł Milcarek ("Christianitas"), Dariusz Karłowicz ("Teologia Polityczna"), Katarzyna Wiśniewska ("Gazeta Wyborcza") oraz Marek Zając (obecnie członek Zarządu KIK-u). Debata w takim składzie skończyła się, proszę tylko pomyśleć, awanturą. Pozostaje zapytać: Czy mogła skończyć się inaczej?

„Gorszycielka”

«Mój biedy Polikratesiku – odpowiedział jej Jerzy. Polikrates władca Samos, opisany przez Herodota, był tak szczęśliwy, że postanowił wrzucić do morza pierścień. I od tej chwili los się odmienił, Polikratesa zaczęły nękać nieszczęścia, w końcu zginął ukrzyżowany. Jerzy jakby przewidział, to co miało nadejść.»
W ostatniej „Polityce” można przeczytać artykuł Justyny Sobolewskiej poświęcony znanej warszawskiej „gorszycielce” dwudziestolecia międzywojennego – Irenie Krzywickiej. Tekst jest przepleciony wspomnieniami jej syna Andrzeja oraz fragmentami z filmu Marii Zmarz-Kaczanowicz dokumentującego jej ciekawe i barwne życie. Kim była Krzywicka? Odpowiedź zależy od tego co w jej życiu wydaje się dla nas naprawdę istotne. Skandalistką? Trochę mało. Kochanką Boya-Żeleńskiego? Pikantne, ale wciąż średnio ważne. Może więc prekursorką feminizmu? Obrończynią praw homoseksualistów? Trochę cieplej, ale niech każdy/-a sam/a określi ideały, które są dziś dla niego naprawdę ważne.

A więc wojna!

W temacie numeru najnowszego „Kontaktu”:

Lekcja, której nie można odrobić - wywiad z Jackiem Leociakiem, pracownikiem Centrum Badań nad Zagładą Żydów, którego pytamy o ryzyko oswojenia doświadczenia Holocaustu;

Herosi na szańcach cywilizacji - tekst Janka Mencwela poświęcony uwiecznianiu przez zwycięzców swoich triumfów nad pokonanymi;

Dylemat fotoedytora - wywiad z fotoreporterem Krzysztofem Millerem, który opowiada o pracy korespondenta wojennego;

Gra w kulki - artykuł Miszy Tomaszewskiego, dotyczący konfliktu wartości w obrębie systemu demokratycznego;

Wojna o wojnę - analiza chrześcijańskiego pojęcia "wojny sprawiedliwej", dokonana przez Jacka Czaputowicza;

Wojna we krwi Europy - utrzymany w stylu political fictionwywiad z Bartłomiejem Sienkiewiczem, dotyczący europejskiej wojny przyszłości.



Zapraszamy do lektury! Najnowszy „Kontakt” można ściągnąć stąd.

Supermarket sztuki

Nie jestem częstym bywalcem centrów handlowych, więc niewykluczone, że moja obserwacja nie jest już żadną nowością. Tym nie mniej dla mnie była ona sporym, choć niestety także gorzkim, zaskoczeniem. A zaskoczyły mnie... szatnie.
Nie trzeba odwiedzać centrów handlowych, by wiedzieć, że toczy się w nich życie, że niejedni spędzają w nich rodzinne, niedzielne popołudnia, ba – nawet całe dnie! Ale tego rodzaju "wypad" do centrum handlowego wydawał mi się raczej czymś w rodzaju poobiedniego spaceru. Szatnia natomiast to element (wprawdzie nie główny, lecz jednak) miejsc kultury, takich jak teatry, muzea, niektóre kawiarnie czy kluby. Oczywiście są też szatnie w szkołach czy w halach sportowych, ale w przeciwieństwie do tych w teatrze czy muzeum, nie ma w nich obsługi. W centrum handlowym – była.

Między Scyllą a Charybdą

Duży rozgłos zdobył ostatnio artykuł redaktora naczelnego „Więzi” Zbigniewa Nosowskiego, zatytułowany Polskie katolicyzmy (można go przeczytać na stronie „Tygodnika Powszechnego”). Warszawski KIK organizuje nawet w lutym spotkanie poświęcone temu tematowi, pluralistycznie dobierając prelegentów (Katarzyna Wiśniewska, Dariusz Karłowicz, Paweł Milcarek, Zbigniew Nosowski, Marcin Przeciszewski). Wygląda na to, że będą wśród nich reprezentowane wszystkie wyróżnione przez red. Nosowskiego „typy” polskich katolików: katolicyzm twierdzy, katolicyzm walki, katolicyzm dialogu i katolicyzm prywatny. Podobną typologię opracował swego czasu w książce Kościół w czasach wolności Jarosław Gowin.

Potrzeba nam heretyków

„Gazeta Wyborcza” opublikowała wywiad z filozofem religii i eseistą, profesorem Zbigniewem Mikołejko. Podobnie jak poprzednie z tego cyklu (ewidentnie słabsze), tak i ta rozmowa dotyczyła sensu filozofowania i teologizowania w wymiarze społecznym i indywidualnym. Mikołejko z właściwą sobie erudycją dowodzi współzależności filozofowania i rozwoju potęgi państwa. Odwracając tę tezę, przekonuje swoją rozmówczynię Aleksandrę Klich, że winna upadku Rzeczypospolitej jest właśnie pustynia intelektualna nowożytnej Polski:

My Polacy […] nie toczyliśmy, jak np. Francuzi czy Niemcy, bojów o pojęcia wiary, np. łaskę. To okrutne, ale w tych krwawych bojach krzepły absolutystyczne struktury, silne monarchie. Tymczasem my słabliśmy. Zapłaciliśmy za to słabością systemu państwowego i - później - krwią milionów.